Trastevere begrijpen
De naam komt van het Latijnse trans Tiberim, 'aan de overkant van de Tiber'. Trastevere was lange tijd een wijk van schippers, ambachtslieden en arbeiders en heeft zijn middeleeuwse stratenplan van smalle steegjes bewaard, die samenkomen op een paar pleinen: de piazza di Santa Maria in Trastevere in het midden, de piazza Trilussa aan de rivier en de piazza di Santa Cecilia in het zuidoosten. De viale di Trastevere, een brede laan uit de negentiende eeuw waar tram 8 rijdt, snijdt de wijk in tweeën: in het westen liggen de drukste straten, in het oosten een rustiger woongebied rond Santa Cecilia.
De bewoners noemen zichzelf graag 'Noantri' ('wij anderen') om zich van de rest van Rome te onderscheiden, en het wijkfeest met die naam vindt elk jaar in juli plaats. De wijk is helemaal te voet te verkennen: van de ponte Sisto naar Santa Cecilia loop je ongeveer een kwartier.
De kerken die je niet mag missen
Santa Maria in Trastevere
Midden op het gelijknamige plein staat de basiliek Santa Maria in Trastevere, een van de oudste aan Maria gewijde kerken van Rome. Het huidige gebouw dateert uit de twaalfde eeuw. De gevel draagt een fries van gouden mozaïeken met Maria en heiligen die lampen dragen, vooral goed te zien 's avonds als het verlicht is. Binnen leiden de antieke zuilen van het middenschip naar de apsis, bedekt met twaalfde-eeuwse mozaïeken; daaronder vertellen zes panelen van Pietro Cavallini, gemaakt aan het eind van de dertiende eeuw, het leven van Maria. De toegang is gratis; tijdens de missen kun je de kerk niet bezoeken.
Santa Cecilia in Trastevere
Verder naar het zuidoosten, aan het eind van een bloemrijk binnenplein, staat de basiliek Santa Cecilia, volgens de overlevering gebouwd op het huis van de heilige, de patrones van de muzikanten. Onder het altaar ligt het beeld van de heilige Cecilia, in 1600 gebeeldhouwd door Stefano Maderno, dat het lichaam van de martelares toont, liggend met het gezicht afgewend. De schat van de plek bevindt zich in het nonnenkoor: het Laatste Oordeel van Pietro Cavallini, rond 1293 geschilderd en in 1900 herontdekt. Volgens het toeristenbureau van Rome is de fresco doordeweeks te bezoeken van 10:30 tot 12:30, tegen een aparte toegangsprijs; de basiliek zelf is gratis.
Villa Farnesina en Orto botanico
De Villa Farnesina
Op via della Lungara 230 werd de Villa Farnesina aan het begin van de zestiende eeuw gebouwd door Baldassarre Peruzzi voor bankier Agostino Chigi. Ze herbergt de Triomf van Galatea van Rafaël, de loggia van Psyche geschilderd door Rafaël en zijn atelier, en de Zaal van de Perspectieven van Peruzzi, waarvan de trompe-l'oeil-zuilen uitzicht bieden op Rome. Ze is tegenwoordig eigendom van de Accademia dei Lincei.
De villa is geopend van maandag tot en met zaterdag van 9:00 tot 14:00 uur (laatste toegang om 13:15 uur) en bij uitzondering op de tweede zondag van de maand van 9:00 tot 17:00 uur. Een kaartje kost 12 € voor het volle tarief en 10 € met korting (studenten, 65-plussers); kinderen tot 10 jaar komen gratis binnen. Ga 's ochtends: de villa sluit al vroeg in de middag.
De Orto botanico
Iets verderop, aan het largo Cristina di Svezia, strekt de botanische tuin van de universiteit La Sapienza zich uit over de hellingen van de Janiculum: kassen, een palmenbos, een Japanse tuin, een bamboebos en een verzameling geneeskrachtige planten. De tuin is dagelijks geopend van 9:30 tot 18:30 uur (laatste toegang om 17:30 uur), voor 5 € volledig tarief en 4 € met korting (6-18 jaar, 65-plussers, studenten). Het is een rustpunt, weg van de drukte in de steegjes.
Naar de Gianicolo klimmen
De Janiculum (Gianicolo) torent in het westen boven Trastevere uit. Vanaf de via Garibaldi loop je ongeveer twintig minuten omhoog, langs de kerk San Pietro in Montorio, op wier binnenplaats het Tempietto van Bramante staat, en vervolgens langs de fontein Acqua Paola, in 1612 gebouwd voor paus Paulus V en door de Romeinen 'il Fontanone' genoemd. Vanaf het uitkijkpunt zie je de koepels en daken van het historische centrum tot aan de heuvels.
Als je doorloopt over de promenade van de Janiculum, kom je bij de piazzale Giuseppe Garibaldi met zijn ruiterstandbeeld. Elke dag om twaalf uur 's middags wordt onder het terras een kanonschot gelost, een traditie waarop de Romeinen hun horloge gelijkzetten. De promenade is vrij toegankelijk, dag en nacht.
De piazza Trilussa en het nachtleven
De piazza Trilussa ligt aan het einde van de ponte Sisto, een voetgangersbrug uit de vijftiende eeuw die Trastevere met het Campo de' Fiori verbindt. Ze is vernoemd naar de dichter in Romeins dialect Trilussa, van wie op het plein een standbeeld staat. De grote fontein, gevoed door de Acqua Paola, stond oorspronkelijk aan de overkant van de rivier; ze is eind negentiende eeuw hier opnieuw opgebouwd.
's Avonds worden de trappen van de fontein het ontmoetingspunt van de Romeinse jeugd en bezoekers. De bars zitten geconcentreerd in de naburige straten, via della Scala, via del Moro, vicolo del Cinque en rond de piazza di Santa Maria in Trastevere. De sfeer wordt na 22:00 uur levendiger en duurt in het weekend tot laat. Als je liever rustigere avonden hebt, blijf dan aan de kant van Santa Cecilia en de via dei Genovesi. Voor de rest van de avond zie onze gids Rome bij nacht.
Waar eten in Trastevere
In de wijk zitten veel familietrattoria's, pizzeria's en wijnbars. Laat je niet door de rabatteurs leiden, maar kijk naar de menukaarten: een korte kaart in het Italiaans die met de seizoenen verandert, is een beter teken dan een geplastificeerd menu in tien talen. De gerechten die je moet kennen staan in onze gids wat eten in Rome.
- De Romeinse klassiekers: carbonara, cacio e pepe, amatriciana en gricia, en in het seizoen artisjokken op Romeinse of joodse wijze.
- Supplì: gefrituurd rijstballetje gevuld met tomatensaus en mozzarella, dat je onderweg opeet.
- Romeinse pizza: dun, knapperig deeg, vooral 's avonds geserveerd in de pizzeria's van de wijk.
- Quinto quarto: de innerlijke delen uit de Romeinse volkskeuken, zoals trippa alla romana of coda alla vaccinara.
- Gelato: kies ijssalons met natuurlijke kleuren die hun ijs in afgedekte bakken bewaren.
In het restaurant wordt het coperto (couvert) vaak per persoon in rekening gebracht en moet het op de kaart staan; onze gids betalen in Rome: pinpas, contant en fooi legt deze gebruiken uit.
Overzicht van de bezienswaardigheden
| Plek | Wat te zien | Openingstijden | Tarief |
|---|---|---|---|
| Santa Maria in Trastevere | Mozaïeken uit de 12e eeuw en van Cavallini | Dagelijks, behalve tijdens diensten | Gratis |
| Santa Cecilia in Trastevere | Beeld van Maderno, fresco van Cavallini | Fresco: doordeweeks 10:30-12:30 | Basiliek gratis, fresco betaald |
| Villa Farnesina | Fresco's van Rafaël en Peruzzi | Maandag-zaterdag 9:00-14:00, 2e zondag van de maand 9:00-17:00 | 12 €, korting 10 € |
| Orto botanico | Kassen en tuinen van de Janiculum | Dagelijks 9:30-18:30 | 5 €, korting 4 € |
| Gianicolo | Panorama, kanonschot van twaalf uur | Vrij toegankelijk | Gratis |
| Markt van Porta Portese | Vlooienmarkt | Zondagochtend | Gratis |
Tarieven in oktober 2026 vastgesteld op de officiële websites van de plekken.
Erheen en rondreizen: tram 8 en te voet
Trastevere heeft geen metrostation. De eenvoudigste manier om er te komen is tram 8, die vertrekt van de piazza Venezia, via het largo di Torre Argentina rijdt, de Tiber oversteekt en langs de viale di Trastevere loopt, met haltes bij Belli (aan de voet van de ponte Garibaldi) en Trastevere/Mastai. 's Avonds kunnen bij werkzaamheden vervangende bussen rijden, en 's nachts neemt bus n8 de dienst van de tram over; raadpleeg de app van het vervoerbedrijf voor je vertrekt. Kaartjes en abonnementen worden uitgelegd in onze gids over het openbaar vervoer in Rome.
Te voet verbindt de ponte Sisto de wijk met het Campo de' Fiori, en de ponte Garibaldi met het Joodse getto. Vanaf de Sint-Pietersbasiliek loop je 20 tot 25 minuten via de via della Lungara.
Zondag en de naburige Aventijn
Op zondagochtend wordt de vlooienmarkt van Porta Portese aan de zuidrand van de wijk opgezet, langs de via Portuense. Aan de overkant van de Tiber, via de ponte Sublicio, bereik je in ongeveer twintig minuten te voet de Aventijn en de Sinaasappeltuin: een mooi einde van de wandeling bij zonsondergang.
Veiligheid 's avonds
Trastevere is een drukbezochte en verlichte wijk waar je 's avonds zonder problemen wandelt. De voorzorgsmaatregelen zijn die van zeer drukke plekken:
- houd tas en telefoon voor je in tram 8 en in de menigte op de piazza Trilussa, waar zakkenrollers actief zijn;
- laat je telefoon niet op het tafeltje van een terras liggen;
- weiger voorwerpen die straatverkopers je 'cadeau doen', want ze vragen daarna geld;
- neem laat op de avond een officiële witte taxi bij een standplaats of via een app, nooit een chauffeur die je aanspreekt.
De andere veelvoorkomende valkuilen worden beschreven in onze gids over oplichting in Rome. Als je in de wijk overnacht, houd er dan rekening mee dat de straten bij de piazza Trilussa tot laat lawaaiig blijven.
Verder lezen
Om te kiezen tussen Trastevere en de andere wijken voor je verblijf, raadpleeg onze gids waar slapen in Rome. Om de wijk in een langer verblijf op te nemen, combineert onze route Rome in 3 dagen hem met het naburige Vaticaan op één dag. De tijden waarop alcohol en glas op straat verboden zijn, staan in onze gids over alcohol op straat in Rome. Lees ook: Monteverde en de Janiculum, Basiliek Santa Maria in Trastevere, Santa Cecilia in Trastevere, Festa de' Noantri.
