Basiliek van San Clemente: drie lagen boven elkaar en mithraeum

Bijgewerkt op 9 oktober 2026

In de basiliek van San Clemente (San Clemente al Laterano), vijf minuten lopen van het Colosseum, daalt u in drie lagen af door de tijd: een kerk uit de 12e eeuw, een basiliek uit de 4e eeuw met middeleeuwse fresco's, en Romeinse gebouwen uit de 1e eeuw met een tempel van Mithras. De bovenkerk is vrij toegankelijk; de opgravingen onder de grond kosten 10 € en moeten online worden gereserveerd. De basiliek is van maandag tot en met zaterdag open van 9.00 tot 12.30 uur en van 14.00 tot 18.00 uur, en op zondag van 12.00 tot 18.00 uur. Een bezoek duurt ongeveer een uur. Sinds 1677 is de basiliek toevertrouwd aan de Ierse dominicanen; een van hen, pater Joseph Mullooly, startte in 1857 de opgravingen.

Niet te missen

De bovenkerk uit de 12e eeuw

U komt binnen via een atrium met zuilen en loopt dan het schip in met een cosmatenvloer. In het midden is de schola cantorum, met twee ambo's en een paaskandelaar, in de 12e eeuw opgebouwd uit marmeren platen uit de 6e eeuw die uit de benedenkerk zijn hergebruikt. In de Catharinakapel kondigen de fresco's van Masolino da Panicale de Renaissance aan.

Het apsismozaïek

Tegen een gouden achtergrond verheft zich een kruis met Christus en twaalf duiven te midden van enorme acanthusranken vol vogels, mensen en dieren. Aan de voet staan twaalf lammeren voor de apostelen. Het is een van de rijkste middeleeuwse mozaïeken van Rome; ga dicht bij het hek staan om de details te zien.

De benedenbasiliek uit de 4e eeuw

Dit eerste niveau van de opgravingen heeft fresco's uit de 8e tot de 11e eeuw bewaard, waaronder Christus tussen engelen en heiligen en de Legende van Sisinnius (rond 1084-1100), waarvan de geschilderde zinnen tot de eerste schriftelijke getuigenissen van het Italiaans in de volkstaal behoren. Hier ligt ook het graf van de heilige Cyrillus, apostel van de Slaven en patroonheilige van Europa, aan wie het Cyrillische alfabet wordt toegeschreven.

Het mithraeum en het Romeinse huis

Nog lager is een tempel van Mithras uit het einde van de 2e eeuw ingericht in de cryptoporticus van een Romeins huis (domus) uit de tweede helft van de 1e eeuw. Op het altaar slacht de god de stier, tussen de banken van de gelovigen. Een smalle doorgang leidt naar een groot openbaar gebouw, misschien de keizerlijke munt, waar een ondergrondse bron te horen is.

Openingstijden en tarieven

Bovenkerk: vrij en gratis toegankelijk tijdens de openingstijden. Opgravingen: 10 € volledig tarief, 5 € voor studenten onder de 26 met pas, gratis voor kinderen onder de 16 die door een ouder worden begeleid (ticket genomen met een volledig tarief) en voor mensen met een beperking en hun begeleider. Online reserveren met datum en tijdslot is de enige manier om zeker van toegang te zijn, want het aantal bezoekers per dag is beperkt. Meld u 10 minuten voor de aangegeven tijd; bij de ingang krijgt u een brochure met de route en de basiliek biedt geen rondleiding aan.

Praktische info

Tips

Foto's en video's zijn verboden, zowel in de kerk als in de opgravingen, en het personeel kan overtreders naar buiten laten brengen. De opgravingen zijn niet toegankelijk met een rolstoel; neem een vestje mee, want het is onder de grond het hele jaar koel. Tarieven gecontroleerd in oktober 2026. De basiliek combineert u makkelijk met het Colosseum 's ochtends en San Giovanni in Laterano, 10 minuten lopen via de Via di San Giovanni in Laterano. Lees ook: Case Romane del Celio, Ondergronds Rome.

Hoe er te komen

Via Labicana 95, 00184 Rome; de ingang van de basiliek en de opgravingen ligt aan de Piazza di San Clemente. Metro Colosseo (lijn B) of Colosseo-Fori Imperiali (lijn C), daarna 5 minuten lopen via de Via Labicana.